İlgeçlere Giriş: は が を に へ で も と や の から

İLGEÇLERE Giriş

Hareketin yönünü, amacını ve kimin gerçekleştirdiğini belirtmek için sözcük sonuna eklenen (助詞 [じょし]) denilen ilgeçler vardır.

Japoncada genel olarak cümle dizilişi

[zaman] に (ni) [konu] は (wa) [özne] が (ga) [nesne] を (o) [dolaylı nesne ya da yön] に (ni) [fiil].

olarak verilebilir.

Yukarıdaki cümle içerisinde bulunan に, は, が, を ve に ilgeçlerden sadece bir kaçıdır.

Burada ilgeç olarak ifade edilen bu ekler niteledikleri sözcüklerden sonra gelirler yani değişmiş adları, sıfatları, fiilleri veya cümleleri takip ederler. Kimisinin kanci biçimi olsa da hiragana ile yazılırlar.

は Odak İlgeci	が Özne İlgeci	を Nesne Belirtme İlgeci	に Hedef Belirtme İlgeci
へ Yön Belirtme İlgeci	で Ortam, Araç Belirtme İlgeci	も De/Dahi	と Ve (de, dahi, ile)
や Veya	の İyelik Eki	から -den,-dan, -ten, -tan

は

Japonca cümlelerde özneden hemen sonra gelir ve cümlenin konusunu belirleyicidir.

この本 は 難しいです。
このほんはむずかしいです。
Bu kitap zordur.

彼 は 先生 です。
かれ は せんせいです。
O öğretmendir.

私 は 読んで いません。
わたし は よんで いません。
Ben okumuyorum.

Olumsuz bir cümlede は mukayese, vurgu ya da seçim ifade eder.

私 (わたし) は 行きますん。
(わたしは いきますん)

(Bana gelince) ben gitmiyorum. (Ben gitmiyorum ama başkası büyük bir ihtimalle gidiyordur)

ボールペン は ありません。
Tükenmez kalem yok. (ama başka kalemler olabilir)

 

が

Özneden sonra gelerek özneyi vurgular.

Kullanıldığı yerler:

Bir şeyin bir yerde olduğunu ifade ederken

人 が います。
(ひとが います)
Biri var.

本 が あります。
(ほん が あります)
Kitap var.

Arzu, ihtiyaç, yetenek ya da seçenek bildirirken

私 は 英語 が 話せます。
(わたし は えいご が はなせます)

Ben İngilizce konuşurum.

犬 が 好き。
(いぬがすき) 
Köpekleri severim.

Özne "sor" zamiri ise は yerine が kullanılır.

誰が学生?                    (だれ が がくせい)             Kim öğrenci?

Cenk が学生。             (Cenk が がくせい)            Cenk öğrenci.

Kimin öğrenci olduğu tespit edilmeye çalışılıyor. Cenk'in öğrenci olduğunu söylemek için は odak ilgeci kullanılarak da cevap verebilirdi. Bu durumda Cenk'in öğrenci olduğu ifade edilir ama öğrencinin Cenk olduğu vurgulanmazdı.

誰が学生? - Kim öğrenci?

学生は誰? - Öğrenci kim?

Birinci cümlede kimin öğrenci olduğu tespit edilmeye çalışılırken ikinci cümlede öğrenci ile ilgili sadece söz açılmaktadır. Birinci cümledeki [が], [は] ile değiştirilemez çünkü "kim" özne durumuna geçer ve soru "Kim öğrenci midir?"e dönüşür.

私は学生 - Ben öğrenciyim

私が学生 - Öğrenci benim

Birinci tümcenin odağı [私 Ben] olduğu için tümce "Ben öğrenciyim" anlamını taşır. Ancak ikinci tümcede [が] özne ilgeci, [私 Ben], öğrencinin kim olduğunu vurgular.

 

を

を, Nesne İlgeci olarak "o" olarak okunur.

私は ケーキ を 食べました。
(わたしは ケーキ をたべました)
Ben keki yedim.

スキー を します。
Kayak yapar.

その本 を 読みませんでした。
(そ のほんをよみませんでした)
 O kitabı okumadım.

彼 は 新車 を 買(か)った。
(かれは しんしゃを かった)
O yeni araba aldı.

猫が水を 飲んで います。
(ねこがみずをのんで います)
Kedi su içiyor

 

に

Yön (kesin olarak bir yere doğru), Yer, Zaman ve Dolaylı Nesne (Eylemin hedefi olan nesne) İlgeci

に yer tarif etmek için kullanılır ve ayrıca zamandan bahsederken “-te” ya da bir hedef belirtildiğinde “-a” anlamlarında kullanılır.

２時に                  (にじに)             Saat 2'de

日本に                 (にっぽんに)      Japonya'ya

友達に                 (ともだちに)      Arkadaşa (rastlamak).

部屋に                 (へやに)              Odada (olmak)
 

三時 に 出ます。
(さんじにでます)
 Saat 3’de çıkacağım

猫がソファ に 寝ている。
(ねこがソファ に ねている)
Kedi koltuğun üzerinde uyuyor

本をあなた に あげます。
Sana kitap vereceğim

日本 に 行きました。
Japonya’ya gitti

明日 は ６時 に 起きます。
(あすは６じ におきます)
 Sabah altıda kalkarım

その小道 は 村 に 通じます。
(そのこみち は むら に つうじます)
O yol köye götürür.

彼 は 彼女 に 親切だ。
(かれ はかのじょ に しんせつだ)
Ona karşı nazik.

に, ismi ya da な- sıfatı zarf yapar.

ほんとうにおもしろいです。
Çok ilginç.

Bir eylemi işaret eder:

映画 を 見 に 行かない？
(えいが を み に いかない) 
Benimle film izlemeye gider misin?

 

へ

へ, Yön Belirtme İlgeci olarak "e" olarak okunur. へ “-e”, “-e doğru” anlamına gelir ve bir yerden başka bir yere hareketi tanımlayan eylemin hedefi olarak bir önce gelen adı belirler.

に ilgeci へ yerine geçebilir.

お母 さん は 店  へ 行く。
(おかあさん は みせ へ いく)
Annem markete gidiyor.

Bu gibi basit cümlelerde に kullanılabilir fakat daha karmaşık cümlelerde hedefin hangi sözcük olduğunu belirlemek için daha çok へ kullanılması gerekir.

私は大坂 へ 行きます。
(わたしはおおさか へ いきます)
Osaka’ya gidiyorum.

彼は今空港 へ 着きました。
(かれはいまくうこう へ つきました)

Havaalanına şimdi vardım.

に ilgeci hedefe bağlı kalırken へ ilgeci varış noktasını kesin olarak tespit etmez.

Yönü olmayan eylemlerle kullanılamaz. Doktor olmak 医者へなる ifadesi yanlış olup doğrusu 医者になる dur.

へ eylemler soyut kavramlara yönelebilirler. Örneğin gelecekle ilgili hedefler veya beklentiler eylemin yönü olarak belirlenebilir.

勝ち へ 向かう。 (かち へ むかう)    - Zafere gitmek.

 

で

Eylemin gerçekleştiği ortamı veya kullandığı aracı belirtir.  Durumuna göre "-da/de" veya "ile" ifade eder.

車で 行きます。
くるま で いきます。
Arabayla giderim

ペン で 書きます。
(ペン で かきます)
Kalemle yazarım

５分で 食べました。
(ごふん で たべました)
5 dakikada yedim

家 で 、勉強します。
(うち で 、べんきょうします)
Evde çalışırım

デパート で 靴 を 買った。
(デパート で くつ を かった)
Mağazadan ayakkabı aldım

一週間 で できます。
(いっしゅうか ん で できます。
Bir haftada yapabilirim

この本 を 十ドル で 買った。
(この本(ほん)を十(じゅう)ドル で かった)
Bu kitabı 10 dolara aldım.

風邪 で 学校 を 休んだ。
(かぜ で がっこう を やすんだ)
Soğuk alğınlığı yüzünden okula gidemedim.

(休む (やすむ) izinli olmak, dinlenmek, izin almak, olmamak)

 

も

Addan sonra gelerek "de/da dahi", "her ikisi", "ayrıca" ya da "hatta" anlamları verir.

私は、すし も 、てんぷらも、好(す)きです。
わたいは、すし も 、てんぷら も、すきです。
Suşi ve tempura’nın ikisini de severim.

私 も 行く。
わたいもいく
Ben de gidiyorum.

猫 も 飲 みます。
ねこ も のみます
Kedi de içiyor.

 

と

Genel olarak “Ve”, “ile” anlamında birden fazla kelimeyi bağlar. “Ve” anlamında kullanıldığında her isim arkasında kullanılır.

本 と 雑誌 が ある。
ほん と ざっし が ある
Kitap ve dergi var.

りんご と みかん と 葡萄 を ください。
りんご と みかん と ぶどう を ください

Elma, portakal ve üzüm lütfen

これ と それ が 緑 です。
こ れ と それ が みどり です
 Bu ve o yeşildir.

友達 と 映画  に いきました。
ともだち と えいが に いきました 
Arkadaşımla filme gittim.

彼 と 話しました。
かれ と はなしました 
Onunla konuştum.

 

や

“ve benzeri” anlamında kelimeleri birbirine bağlar.

本 や ペン が あります。
ほん や ペン が あります
Kitap, kalem filan var. (başka şeylerin arasında)

卵  や サラダ  や  鳥肉 が 必要だ。
たまご や サラダ や とりにく が ひつようだ
Yumurta, salata, tavuk falan gerek.

 

の

の ilgecinin görevlerinden birisi iyelik eki işlevidir.

私の本
Benim kitabım

日本  の 歌 
にほん の うた
Japonca şarkılar

テーブル の うえ
Masanın üzeri

来週 の 日曜日
らいしゅう の にちようび 
Gelecek Pazar (gelecek haftanın pazarı)

私 の 父  の 車 
わたい の ちち の くるま
(Benim) Babamın arabası

Öndeki ada takip eden adı tanımlatır.

緑  の 本 
みどり の ほん
Yeşil kitap

東京 の 建物 
とうきょう の たてもの
Tokyo’daki binalar / Tokyo’nun binaları

Fiilleri ya da zarfları ada dönüştürür.

読む の が いい。
よむ の が いい 
Okumak iyidir.

 

から

から yer ya da zaman takip eder ve –den, beri anlamını verir.

家 から 歩いていきます。
うち から あるいて いきます
 Evden yürüyerek giderim.

２ 時間 から 本 を 読んでいます。
２ じかん から ほん を よんでいま す
İki saatten beri kitap okuyorum.

兄 は、 去年 から 、 アンカラ に 住んでいます。
あに は、 きょねん から 、 アンカラ に すんでいます
Abim geçen yıldan beri Ankara’da yaşıyor.

東京 から くる。 
とうきょう から くる。
Tokyo’dan geliyor.

まで 家 から 、学校  まで、歩いて いきます。
まで うち から 、がっこう まで、ある いて いきます。
Evden okula yürüyerek giderim.

２時 から 、４時 まで 、本 を 読みました。
にじ  から 、しじ まで 、ほん を よみました
Saat ikiden dörde kadar kitap okudum.

.