FİİLLER
Fiil, eylem, cümle sonunda bulunur. Tek bir eylem ile bir cümle kurulabilir. Eylemler düzensiz fiiller dışında iki guruba ayrılırlar:
Ulu Fiiller (Godan)
五段動詞 ( ごだんどうし) godan fiil; 1. tip fill, ulu fiiller
ulu eylemler, /u/ ünlüsünü içeren bir hece (つ, す, く, ぐ, む, ぶ, う, ぬ ve る heceleri) ile sonlanırlar.
Örnek:
話す | はなす | konuşmak |
書く | かく | yazmak |
聞く | きく | dinlemek |
待つ | 待つ | beklemek |
飲む | のむ | içmek |
入る | いる | girmek |
走る | はしる | koşmak |
帰る | かえる | dönmek (eve gitmek) |
切る | きる | kesmek |
知る | しる | bilmek |
Rulu Fiiller (İçidan)
一段動詞 ( いちだんどうし) içidan fiil; 2. tip fiil, rulu fiiller
Bir eylemin sonunda -iru veya -eru sesleri varsa, o eylem rulu eylemler sınıfındadır.
Örnek:
着る | きる | giymek |
見る | みる | görmek |
信じる | しんじる | inanmak |
開ける | あける | açmak |
あげる | vermek | |
出る | でる | çıkmak |
寝る | ねる | uyumak |
食べる | たべる | yemek |
Yukarıdaki ulu eylem örneklerinde de görüldüğü gibi her -ru ile biten eylem rulu eylem olacak gibi bir kural yoktur. Bazı ru ile sonlanan fiiller -ulu eylemler sınıfına girer.
İstisna Fiiller
Ne rulu ne de ulu eylem sınıfına girmeyen eylemlerdir.
する | Yapmak, Etmek | |
来る | くる | Gelmek |
FİİL GÖVDESİ
Eylem Gövdelerini Bulma
RULU EYLEMLER
る hecesi kaldırılır:
食べる → 食べ
ULU EYLEMLER
Son hecedeki / u / hecesi / i / hecesiyle değiştirilir. Bu nedenle bu çekime -i çekimi de denilir.
泳ぐ (およぐ - yüzmek) → 泳ぎ
Fiil | Gövdesi | ||
う | い | 使う (つかう) (kullanmak) | 使い |
く | き | 焼く (やく) (yanmak) | 焼き |
ぐ | ぎ | 泳ぐ (およぐ) (yüzmek) | 泳ぎ |
す | し | 示す (しめす) (göstermek) | 示し |
つ | ち | 待つ (まつ) (beklemek) | 待ち |
ぬ | に | 死ぬ (しぬ) (ölmek) | 死に |
ぶ | び | 呼ぶ (よぶ) (aramak) | 呼び |
む | み | 読む (よむ) (okumak) | 読み |
İSTİSNA EYLEMLER
Fiil | Gövdesi | |
する | し | Yapmak, Etmek |
来る (くる) | き | Gelmek |
Eylem gövdeleri tek başlarına adlar gibi davranırlar. Ender durumlarda, bir eylemin gövdesinin eylemin mastarından (-mak/mek hali) daha sık kullanıldığı görülür.
.
