27 Ocak 2014 Pazartesi

İstemek



Bir isteği dileği ifade etmenin iki yolu vardır.


"欲しい (ほしい)

Nesnede yerine belirteci kullanılmıştır.

(Özne) (Nesne) が欲しいです

(くるま)欲しいです。 
Araba istiyorum

その本(ほん)欲しいです。 
O kitabı istiyorum

日本人(にほんじん)友達(ともだち)欲しいです。 
Bir Japon arkadaş istiyorum.

~ たい
Eğer istek bir hareket kapsıyorsa (gitmek istiyorum, yemek istiyorum gibi),

Fiil Kökü + たい

たいile oluşan sözcük ili sıfat özelliğindedir ve ili sıfat çekimleri uygulanır. Ancak bu sözcükler eylemden türetildikleri için ili sıfatlardan farklı olarak bunlarla birlikte を、に、へ、ve ilgeçleri kullanılabilir.

「たい」li çekimler


Olumlu
Olumsuz
Şimdiki Zaman
行きたい
行きたくない
Geçmiş Zaman
行きたかった
行きたくなかった

()いたいです。 
Araba satın almak istiyorum.

はその本()みたいです。 
O kitabı okumak istiyorum.

(ぼく)すし()べたいです。 
Suşi yemek istiyorum.

(なに)たいですか
Ne yapmak istiyorsun?

(おんせん)()きたい
Kaplıcaya gitmek istiyorum.

()べたくない?。
Kek yemek istemiyor musun?

食べたくなかったけど食べたくなった
Yiyesim yoktu ama (şimdi) yiyesim geldi.

Burada なる eyleminin geçmiş zaman çekimi kullanılmış.
「~たくない」 ve なる eylemi ile kurulan
食べたくなくなった   "yemeyesim geldi".


リンゴ()べたい
Elma yemek istiyorum

(はし)りたい
Koşmak istiyorum

有名人(ゆうめいじん)(なか)で、(だれ)()いたい
Ünlü kişilerden kimle karşılaşmak istersin?

わたしそこ行きたかった         
Oraya gitmek istiyordum

コンサ行きたかった     
Konsere gitmek istiyordum.

これまさに()みたかっただ。
Bu tam da okumak istediğim kitap.

(いしゃ)なりたかった
Doktor olmak istedim / istiyordum.

外出(がいしゅつ)したくない。
Dışarı çıkmak istemiyorum.

Senli-benli durumlarda ~です düşürülebilir.

私はお金(かね)が欲しい。 
Para istiyorum.

私は日本に行きたい。 
Japonya’ya gitmek istiyorum.

たい çekimi uygulanan bir eylem sadece birinci (tekil ve çoğul) kişiyi kasteder. Bu yapıyla birinci kişi dışındakiler için sadece soru sorulabilir. Üçüncü şahıstan bahsederken

欲しがっています  ya da  Fiil Kökü + "~ たがっています
kullanılır.


何が食べたいですか。 
Ne yemek istersin?

私はカメラが欲しいです。 
Kamera istiyorum

(あに)はカメラを欲しがっています。 
Erkek kardeşim kamera istiyor

私はこの映(えいが)がみたいです。
Bu filmi izlemek istiyorum.

はこの映(えいが)()たがっています
Ken bu filmi izlemek istiyor.

私はアメリカに行きたいです。
Amerika’ya gitmek istiyorum.

トムは日本に行きたがっています
Tom Japonya’ya gitmek istiyor.

ほしい de nesne belirteci ile kullanılırken 欲しがっています ifadesi  belirteci kullanılır.  

~たい ifadesi genel olarak bir kişinin isteğini belirtir.

欲しい ayrıca  birinin bir kişiden bir şey yapmasını istemede de kullanılır.

"~fiil çekimi +欲しい" ve "kişi" belirteci ile  tanımlanır.

雅子すぐ病院()って欲しいんです。 
Masako’nun hemen hastaneye gitmesini istiyorum

これ(かれ)(とど)けて欲しいです
Bunu ona iletme mi istiyorsun?

Aynı ifade ~てもらいたいile de söylenebilir:

私はあなたに本をんでもらいたい。
Bana kitap okumanı istiyorum.

私は洋子(よこ)に運(うんてん)してもらいたい。 
Yoko’nun sürmesini istiyorum.

Bu ifade kişinin kendisinden daha üst statüde olan birisindan bir şey yapmasını istediği zamanlarda da kullanılır. Bu durumda kullanılan ifade "いただ  dur.

私は田中(たなか)先生(せんせい)()ていただきたい。
Profesör Tanaka’nun gelmesini istiyorum.

私は社長(しゃちょう)にこれを食べていただきたいです。
Başkanın bunu yemesini istiyorum.

Japoncada "~たい" ile soru biçimi yapılarak davet ifadesi yapılamaz.  Bir daveti ifade etmek için olumsuz soru sorulur.

私と一(いっしょに)(えいが)に行きませんか。 
Benimle filme gitmek istemez misin?

明日(あした)テニスをしませんか。 
Yarın tenis oynamaz mısın?