30 Kasım 2011 Çarşamba

「と」ile Koşullu İfadeler


Daha çok neden/sonuç ilişkisini anlatır ancak koşul dile getirdikleri de olur. İsim ve fiil cümlelerinde de kullanılabilir.  İsim cümlesinde cümle sonundaki ad veya sıfatlara「だ」 eklenerek「と」 ilgecinden ayrılır.

Neden  +    +  Sonuç
Durum  +   だと  +   Sonuç

- İki cümle arasında değişmez bir neden/sonuç ilişkisi olduğunda,
- Her iki cümlede gerçekleştiğinde ve ilk cümle (geçmiş zaman olmamasına dikkat edilmelidir) ikincisine neden olduğunda kullanılır.

「と」 koşullu ifadesi bir şeyin doğal, alışılmış, beklenen bir sonucun elde edildiğini ifade edebilir. Bazı durumlarda “ne zaman” ya da “eğer” yerine “her ne zaman” söz konusudur.

(はる)になると、 (はな)()きます。 
Bahar geldiğinde çiçekler açar.

(はる)になると、観光客(かんこうきゃく)が増()えます。
Bahar geldiğinde turist (sayısı) artar.

(まど)を開()けると、冷(つめ)たい風(かぜ)が入ってきた。
Camı açtığımda (açtığımda) içeri serin bir rüzgar girdi.

デパートに行くと、チョコレートが山積みになっていた。
Mağazaya gittiğimde dağ gibi çikolata biriktiğini gördüm.


Talimat vermek için de kullanılır (bunu yaparsan bu olur)

このボタンを押()すと、(おと)(きこ)ます。
Eğer bu düğmeye basarsan, bir ses duyarsın.

お金(かね)を入(はい)れてボタンを押()すと、切符(きっぷ)が出()ます。
Para koyup, düğmeye bastığında bilet verir.

ボールを落()すと落()ちる。
Topu kaçırırsan düşer.

電気(でんき)を消()すと暗(くら)くなる。
Işıkları söndürünce karanlık olur.


Yukarıdaki cümlelerde bir neden-sonuç ilişkisi var. Aşağıdaki örneklerde sonucun bir nedenden çok bir koşula bağlandığı görülür:

(はや)く行()かないと、遅刻(ちこく)するわよ!
Bir an önce ayrılmazsan geç kalacaksın! (feminen)

学校(がっこう)に行()かないと困(こま)るよ。
Okula gitmezsen başın derde girer.

たくさん食べると太(ふと)るよ。
Çok yersen şişmanlarsın mutlak.

先生(せんせい)だと、きっと年上(としうえ)なんじゃないですか?
Öğretmense elbet daha yaşlı olmalı, değil mi?

「と」 konuşmacının düşüncesini aktarmak için de kullanılabilir:

(あめ)()ないといいです
Umarım yağmaz. (Yağmur yağmazsa iyi olur)

Bununla birlikte, ikinci cümle bir öneri, istek, amaç, maksat, izin ya da yasak  belirtiyorsa 「と」 koşul ifadesi kullanılmamalıdır. Yani  “biraz vaktin varsa otur lütfen” ya da “yağmur durursa yürüyüşe çıkalım mı” gibi ifadelerde kullanılmaz.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder