30 Kasım 2011 Çarşamba

「と」ile Koşullu İfadeler


Daha çok neden/sonuç ilişkisini anlatır ancak koşul dile getirdikleri de olur. İsim ve fiil cümlelerinde de kullanılabilir.  İsim cümlesinde cümle sonundaki ad veya sıfatlara「だ」 eklenerek「と」 ilgecinden ayrılır.

Neden  +    +  Sonuç
Durum  +   だと  +   Sonuç

- İki cümle arasında değişmez bir neden/sonuç ilişkisi olduğunda,
- Her iki cümlede gerçekleştiğinde ve ilk cümle (geçmiş zaman olmamasına dikkat edilmelidir) ikincisine neden olduğunda kullanılır.

「と」 koşullu ifadesi bir şeyin doğal, alışılmış, beklenen bir sonucun elde edildiğini ifade edebilir. Bazı durumlarda “ne zaman” ya da “eğer” yerine “her ne zaman” söz konusudur.

(はる)になると、 (はな)()きます。 
Bahar geldiğinde çiçekler açar.

(はる)になると、観光客(かんこうきゃく)が増()えます。
Bahar geldiğinde turist (sayısı) artar.

(まど)を開()けると、冷(つめ)たい風(かぜ)が入ってきた。
Camı açtığımda (açtığımda) içeri serin bir rüzgar girdi.

デパートに行くと、チョコレートが山積みになっていた。
Mağazaya gittiğimde dağ gibi çikolata biriktiğini gördüm.


Talimat vermek için de kullanılır (bunu yaparsan bu olur)

このボタンを押()すと、(おと)(きこ)ます。
Eğer bu düğmeye basarsan, bir ses duyarsın.

お金(かね)を入(はい)れてボタンを押()すと、切符(きっぷ)が出()ます。
Para koyup, düğmeye bastığında bilet verir.

ボールを落()すと落()ちる。
Topu kaçırırsan düşer.

電気(でんき)を消()すと暗(くら)くなる。
Işıkları söndürünce karanlık olur.


Yukarıdaki cümlelerde bir neden-sonuç ilişkisi var. Aşağıdaki örneklerde sonucun bir nedenden çok bir koşula bağlandığı görülür:

(はや)く行()かないと、遅刻(ちこく)するわよ!
Bir an önce ayrılmazsan geç kalacaksın! (feminen)

学校(がっこう)に行()かないと困(こま)るよ。
Okula gitmezsen başın derde girer.

たくさん食べると太(ふと)るよ。
Çok yersen şişmanlarsın mutlak.

先生(せんせい)だと、きっと年上(としうえ)なんじゃないですか?
Öğretmense elbet daha yaşlı olmalı, değil mi?

「と」 konuşmacının düşüncesini aktarmak için de kullanılabilir:

(あめ)()ないといいです
Umarım yağmaz. (Yağmur yağmazsa iyi olur)

Bununla birlikte, ikinci cümle bir öneri, istek, amaç, maksat, izin ya da yasak  belirtiyorsa 「と」 koşul ifadesi kullanılmamalıdır. Yani  “biraz vaktin varsa otur lütfen” ya da “yağmur durursa yürüyüşe çıkalım mı” gibi ifadelerde kullanılmaz.

29 Kasım 2011 Salı

NEDEN BELİRTME から ve ので

Birleşik Cümleler: NEDEN BELİRTME 「から」ve  「ので」

「から」
 
Cümle 1 (Nazik Düzey/Sıradan Düzey)  + から  +  Cümle 2

Yukarıdaki ifadede birinci cümlede meydana gelen olaydan dolayı [ から]  ikinci cümledeki olayın ortaya çıktığı verilmektedir.

Bir durum için bir neden belirtilmesi gerektiğinde, basit haldeki filden ya da -i sıfatından sonra から getirilir. –na sıfatından sonra ise から kullanılır.  eklenmezse「から」"-den" anlamına gelecektir. Bu cümle yapısında から dan önce nazik ya da teklifsiz bir ifade olabilir. 

私は映画
(えいが)が好きだから毎晩(毎晩)DVDを見()ています。
Film sevdiğimden her gece DVD izliyorum.

Neden  + から + Sonuç

今日(きょう)は妻(つま)の誕生日(たんじょうび)だから花(はな)を買()います。
Bugün karımın doğum günü olduğundan çiçek alacağım.

新幹線(しんかんせん)で行ったから、時間(じかん)があまりかかりませんでした。
Şinkansen (hızlı tren) ile gittiğimizden çok uzun sürmedi.

時間(じかん)0がなかったからパーティーに行()きませんでした。
Zamanım olmadığından, partiye gitmedim (gidemedim).

いい天気(てんき)でしたから散歩(さんぽ)に行()きました。
Hava güzel olduğundan yürüyüşe gittim.

風邪(かぜ)をひいたから学校(がっこう)に行()かなかった。
Üşüttüğümden okula gitmedim.

Bağlamdan açıkça anlaşılıyorsa sebep veya sonuç cümleden çıkarılabilir. Sebep belirtmeyecekse veya です kullanılmalıdır. Nezaket kipi de からdan sonra です kullanmayı gerektirir.

どうして遅(おく)れたの。 - Neden geç kaldın?
電車(でんしゃ)に乗()り遅(おく)れたから。 - Treni kaçırdığımdan.

どうしてパーティーに行きませんでしたか。- Neden partiye gitmedin?
時間がなかったからです。- Zamanım olmadığından.

パーティーに行かなかったの?- Parti'ye gitmedin mi?
うん、時間がなかったから。- Evet, zamanım yoktu da.

から, fiillerin hem nazik hem de senli benli biçimleri ile kullanılabilir:

は日本語が分からなかったから日本でテレビを見ませんでした。
Japonca anlamadığımdan Japonya’da televizyon izlemedim.

Daha nazik biçimi için:

私は日本語が分かりませんでしたから日本でテレビを見ませんでした。

会議がありますから早く来てください。
Bir toplantımız olduğundan erken gel.

友達が来るからすしを作った。
Arkadaşım geleceğinden suşi yaptım.

Öneri, maksat, niyet, fikir,  istem, davet, kurgu ve benzeri kişisel yorumların ifadesinde から kullanılmalıdır.

この川(かわ)は汚(きたな)いからたぶん魚(さかな)はいないでしょう。
Nehir kirlendiğinden büyük bir ihtimalle balık yoktur.

もう遅(おそ)いから早(はや)く寝()なさい。
Geç oldu, yat.

この本(ほん)はとても面白(おもしろ)いから読()んだほうがいい。
Bu kitap çok ilginç, mutlaka okumalısın.

この車(くるま)は古(ふる)いから新(あたら)しい車が買います。
Bu araba eskidiğinden yeni bir araba alacağım.

(さむ)いから窓(まど)を閉()めてください。
Hava soğuk (olduğundan), pencereyi kapatır mısın lütfen.

「ので」

「ので」 ve「から」bir çok yerde birbirinin yerine kullanılabilir. から ile konuşan bir olayın kesin sebebini verirken  のでile daha çok olayların akışını, durumu aktarır. Daha nazik bir ifade olduğu için de mazeret belirtirken ので kullanılır:

昨日(きのう)は寒(さむ)かったのでうちにいました。
Dün soğuk olduğundan evde kaldım.

(あたま)が痛(いた)かったので学校(がっこう)を休(やす)んだ。   
Başım ağrıdığından okula gitmedim.

とても静(しず)かだったのでよく眠(ねむ)れました。
Çok sessiz olduğundan iyi uyuyabildim.

よく勉強(べんきょう)したので試験(しけん)に合格(ごうかく)した。         
Çok çalıştığımdan sınavı geçtim. 

(まど)を閉()めてもかまいませんか。少(すこ)し風邪気味(かぜぎみ)なもんですので。
Pencereyi kapatmamın bir sakıncası var mı? (Pencereyi kapatabilir miyim?) Biraz üşütmüşüm de.

(おそ)くなってすいません、やる事(こと)がたくさんあったもので。
Geç kaldığım için özür dilerim ama yapılacak bir sürü iş vardı.

(とお)していただけますか。飛行機(ひこうき)が出()ちゃいますので。
Geçmeme izin verir misin? Birazdan uçağım kalkacak.

1日中(じゅう)(はたら)いた後(あと)なので、彼(かれ)らはかなり疲(つか)れていた。
Tüm gün çalıştıktan sonra hepsi oldukça yorgun düştü.

ちょっと忙(いそが)しいので、そろそろ失礼(しつれい)します。
Biraz meşgul olduğumdan birazdan ayrılacağım.

私は学生(がくせい)なので、お金(かね)がないんです。
Öğrenci olduğumdan param yok.

ここは静(しず)かなので、とても穏(おだ)やかです。
Burası sessiz olduğundan çok huzurludur.

なので、友達(ともだち)に会()う時間(じかん)がない。
Bu yüzden arkadaşla buluşmaya vaktimiz yok.

Günlük konuşmalarda んで olarak kısaltılabilir.

時間(じかん)がなかったんでパーティーに行かなかった。
Zamanım olmadığından partiye gitmedim (gidemedim).

ここは静(しず)かなんで、とても穏(おだ)やかです。
Burası sessiz olduğundan çok huzurludur.

なんで、友達に会()う時間(じかん)がない。
Bu yüzden arkadaşla buluşmaya vaktimiz yok.

から daha çon nedene yoğunlaşırken, ので sonucun etkisine odaklanır. Bu nedenle から, のでye göre daha çok bağımsız kullanılır.

どうして遅(おく)れたの。
Neden geç kaldın?
電車(でんしゃ)に乗()り遅(おく)れたから。  
Çünkü treni kaçırdım. (Treni kaçırdığımdan)

~です, hemen からdan sonra gelmesine rağmen のでde bu söz konusu değildir.

(あたま)が痛(いた)かったからです。
Çünkü başım ağrıyor. (Başım ağrıdığından)

(あたま)が痛(いた)かったのでです。
-Yanlış-

.