17 Ocak 2011 Pazartesi

て Çekimi Kullanımı - Fiillerle: いる ile devam eden eylemler

Fiillerle:

いる: Devam eden bir eylemi ifade eder.

っている。
っている
Bekliyorum.

っている。
っている。
Biliyorum

っている。
っている。
Sahibim.

ここ に 住んでいる
ここ に んでいる
Burada yaşıyorum.

Günlük konuşmalarda i genelde düşer:

っている     (っている)     -->   待ってる  (ってる)

()っている     (っている)      -->   知ってる      (ってる)

で 待っていて下さい。
えき っていください
Beni istasyonda bekleyin lütfen.

            Bazı yerleşik ifadelerde 「~ている」 kalıbının karşılığı şimdiki zaman olmamakla birlikte eylemin bitmesiyle ortaya çıkan durum anlatılır. Bazen eylemin yapılıyor olduğu mu yoksa eylemin sonucunda ortayan çıkan durumun mu ifade edildiği belli değildir.

「知る」 ve 「分かる」

"Anlamak" manasındaki 「分かる (わかる) ile "bilmek" manasındaki 「知る (しる) eylemleri, anlatmaya çalıştıkları şeyler itibariyle birbirine çok benzerler. Örneğin 「分かっている」 "anlamış bulunmak", 「知っている」 ise "biliyor olmak" anlamına gelir.

今日知りました。
きょうしりました
- Bugün öğrendim.

この 歌 を 知っていますか?
この うた っていますか
- Bu şarkıyı biliyor musun?

道 は 分かりますか。 
みち わかりますか
- Yolu biliyor musun? (Aslı: Yolu anlıyor musun?)

はい、はい、分かった、分かった。 
- Evet evet, biliyorum, biliyorum.

Devinim Eylemleri (行く、来る、vb.)

「 行っている (っている) ve 「 来ている (ている) eylemleri ilk önce akla gelen "gidiyor olmak" ve "geliyor olmak" anlamlarına gelmezler. Devinim belirten eylemlerin 「~ている」 çekimleri sürmekte olan devinimleri değil, içinde bulunulan durumları ifade eder, "gitmiş bulunmak" ve "gelmiş bulunmak" gibi.

もう、鈴木さん は 家 に 帰っている。 

もう、すずきさん は いえかえっている
- Suzuki Bey çoktan evine dönmüş bulunuyor. 

先 に 行っているよ。 
さきっているよ。 
- Önden gideceğim (senden önce orada olacağım).

もう来ているよ。 
もうているよ。 
- Çoktan gelmiş bulunuyor.

.

てÇekimi Kullanımı - KOMUT ve RİCA

Komut:

食べて    (たべて )   "Ye."

読(よ)んで   (よんで)    "Oku."


くれ ve下さい (ください)    ile Ricada bulunmak:


本 を 読んで ください。
ほん を よんで ください
Lütfen kitabı oku(rmusun).

助けてくれ。
たすけてくれ
Lütfen yardım et / Yardım eder misin?


開けてくれ。
あけてくれ。
Aç lütfen /Açar mısın?


来て下さい。
きて下さい。
Gelin lütfen.

座って下さい。
すわってください
Oturun lütfen.


ここ に 書いて下さい。
ここにかいてください
Buraya yazın lütfen.


本 を 下さい。
ほん を ください
Bir kitap istiyorum.

.

"て" Çekimi, Adları ve Fiilleri Sıralama





"て" çekimi bir kelimenin onu takip eden bir kelime ile ilgisini gösterir. Özellikleri sıralama, yapılan eylemleri sıralama, neden belirtme, karşıtlık belirtme, şimdiki zaman çekimi vb benzeri bir çok durumda kullanılan bir çekimdir.

Ad ve Sıfatların て Çekimi


Adlar veya nalı sıfatlara 「で」 eklenir:






   sessiz, sakin   (しずか)  →  静かで






İli sıfatlardaki, adların olumsuzu ve sıfatların olumsuzundaki い nin yerine くて getirilir:






  (dar)   せまい   →   くて






彼女じゃない     (kadın değil)   (かのじょじゃない) →    彼女じゃなくて  

Fiillerin て Çekimi





Fiil, Fiil son hecesiて Çekimi
するして
来る来て (きて)
行く行って (いって)
って
いて
いで
して
って
んで
んで
んで
って
(い)る, (え)る(い)て, (え)て


Olumsuz çekim:
Fiilin olumsuz çekimi yapılır ve olumsuz haldeki い düşürülerek くて eklenir.





Olumsuzて Biçimi
食べない (yemek)
たべない
食べなくて
たべなくて
行かない (gitmek)
いかない
行かなくて
いかなくて
しない (yapmak) しなくて
ばない (oynamak)
あそばない
ばなくて
あそばなくて
まない (içmek)
まない
まなくて
まなくて
 

Sıralı Cümleler


ADLARI SIRALAMA

この 面白て楽しいです。
この ほん おもしろたのしです
Bu kitap ilginç ve eğlencelidir.


私 の 部屋 は、きれい、静か、とても 好き。
わたい の へや は、きれいで、しずかで、とても すき
Benim odam temizdir, sessizdir; (onu) çok severim.


彼女 は、学生じゃなくて、先生だ。
かのじょ は、がくせいじゃなくて、せんせいだ
O (bayan) öğrenci değil, öğretmendir.
 
FİİLLERİ SIRALAMA

朝 ジョギングをして、シャワー を 浴びて、会社 へ 行きます。
あさ  ジョギングをして、シャワー を あびて、かいしゃ へ いきます
Sabah koşarım, duş alırım ve işe giderim.

Fiilin zaman, olumsuzluk gibi çekimleri son fiilde yapılır.

神戸 へ 行って、映画 を 見て、お茶 を 飲みました。
こうべ  へ いって、えいが を みて、おちゃ を の みました
Kobe'ye gittim, film izledim ve çay içtim.


時間 が ありまして、映画 を 見ました。
じかん が ありまして、えいが を みました
Zaman(ım) vardı, filim izledim.


.

~İSİM ve FİİL Çekim Özeti

Adlar

医者(いしゃ)        doktor

BiçimKökÇekim EkiÇekim EkiÇekim EkiÇekim Eki
Yalın いしゃ
Yalın Geçmiş いしゃ だった
Nezaket Çekimi いしゃ です
Nezaket Geçmiş いしゃ でした
Nezaket Geçmiş いしゃ だった です
Olumsuz いしゃ じゃ ない
Olumsuz Geçmiş いしゃ じゃ かった
Nezaket Olumsuz いしゃ じゃ あり ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş いしゃ じゃ あり ません でした
Nezaket Olumsuz Geçmiş いしゃ じゃ かった です
 

-ili sıfat

面白い (おもしろい)     İlginç, eğlenceli

BiçimKökSonÇekim EkiÇekim EkiÇekim Eki
Yalın おもしろ
Yalın Geçmiş おもしろ かった
Nezaket Çekimi おもしろ です
Nezaket Geçmiş おもしろ かった です
Olumsuz おもしろ ない
Olumsuz Geçmiş おもしろ かった
Nezaket Olumsuz おもしろ あり ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş おもしろ あり ません でした
Nezaket Olumsuz Geçmiş おもしろ かった です
 

-nalı sıfat

便利 (べんり) elverişli, uygun

BiçimKökÇekim EkiÇekim EkiÇekim EkiÇekim Eki
Yalın べんり
Yalın Geçmiş べんり だった
Nezaket Çekimi べんり です
Nezaket Geçmiş べんり でした
Nezaket Geçmiş べんり だった です
Olumsuz べんり じゃ ない
Olumsuz Geçmiş べんり じゃ かった
Nezaket Olumsuz べんり じゃ あり ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş べんり じゃ あり ません でした
Nezaket Olumsuz Geçmiş べんり じゃ かった です
 

~Ulu Fiiller

分る (わかる) Anlamak, bilmek

Biçim Kök Son Çekim Eki Çekim Eki
Yalın わか
Yalın Geçmiş わか
Nezaket Çekimi わか ます
Nezaket Geçmiş わか ました
Olumsuz わか ない
Olumsuz Geçmiş わか かった
Nezaket Olumsuz わか ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş わか ません でした
 

Rulu Fiiller

食べる (たべる)      Yemek

Biçim Kök Son Çekim Eki Çekim Eki
Yalın たべ
Yalın Geçmiş たべ
Nezaket Çekimi たべ ます
Nezaket Geçmiş たべ ました
Olumsuz たべ ない
Olumsuz Geçmiş たべ かった
Nezaket Olumsuz たべ ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş たべ ません でした
 

Düzensiz Fiiller

来る (くる)   Gelmek

BiçimKökSonÇekim EkiÇekim Eki
Yalın
Yalın Geçmiş
Nezaket Çekimi ます
Nezaket Geçmiş ました
Olumsuz ない
Olumsuz Geçmiş かった
Nezaket Olumsuz ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş ません でした

する    Yapmak
Biçim Kök Son Çekim Eki Çekim Eki
Yalın
Yalın Geçmiş
Nezaket Çekimi ます
Nezaket Geçmiş ました
Olumsuz ない
Olumsuz Geçmiş かった
Nezaket Olumsuz ません
Nezaket Olumsuz Geçmiş ません でした