17 Eylül 2010 Cuma

Fiiller, Fiil Gövdelerini Bulma

FİİLLER

Fiil, eylem, cümle sonunda bulunur. Tek bir eylem ile bir cümle kurulabilir. Eylemler düzensiz fiiller dışında iki guruba ayrılırlar:

 

Ulu Fiiller (Godan)


五段動詞 ( ごだんどうし) godan fiil; 1. tip fill, ulu fiiller

ulu eylemler, /u/ ünlüsünü içeren bir hece (, , , , , , , ve heceleri) ile sonlanırlar.

Örnek:
話す
はなす
konuşmak
書く
かく
yazmak
聞く
きく
dinlemek
待つ
待つ
beklemek
飲む
のむ
içmek
入る
いる
girmek
走る
はしる
koşmak
帰る
かえる
dönmek (eve gitmek)
切る
きる
kesmek
知る
しる
bilmek

 

Rulu Fiiller (İçidan)


一段動詞 ( いちだんどうし) içidan fiil; 2. tip fiil, rulu fiiller

Bir eylemin sonunda -iru veya -eru sesleri varsa, o eylem rulu eylemler sınıfındadır.

Örnek:
着る
きる
giymek
見る
みる
görmek
信じる
しんじる
inanmak
開ける
あける
açmak
あげる

vermek
出る
でる
çıkmak
寝る
ねる
uyumak
食べる
たべる
yemek

Yukarıdaki ulu eylem örneklerinde de görüldüğü gibi her -ru ile biten eylem rulu eylem olacak gibi bir kural yoktur. Bazı ru ile sonlanan fiiller -ulu eylemler sınıfına girer.

 

İstisna Fiiller


Ne rulu ne de ulu eylem sınıfına girmeyen eylemlerdir.

する

Yapmak, Etmek
来る
くる
Gelmek


FİİL GÖVDESİ

 

Eylem Gövdelerini Bulma


RULU EYLEMLER

hecesi kaldırılır:

食べる食べ

ULU EYLEMLER

Son hecedeki / u / hecesi / i / hecesiyle değiştirilir. Bu nedenle bu çekime -i çekimi de denilir.

泳ぐ (およぐ - yüzmek) → 泳ぎ

Fiil
Gövdesi


使う (つかう) (kullanmak)
使い
焼く (やく) (yanmak)
焼き
泳ぐ (およぐ) (yüzmek)
泳ぎ
示す (しめす) (göstermek)
示し
待つ (まつ) (beklemek)
待ち
死ぬ (しぬ) (ölmek)
死に
呼ぶ (よぶ) (aramak)
呼び
読む (よむ) (okumak)
読み


İSTİSNA EYLEMLER

Fiil
Gövdesi

する
Yapmak, Etmek
来る (くる)
Gelmek

Eylem gövdeleri tek başlarına adlar gibi davranırlar. Ender durumlarda, bir eylemin gövdesinin eylemin mastarından (-mak/mek hali) daha sık kullanıldığı görülür.


.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder