14 Eylül 2010 Salı

Kanci

Kanci, Çinceden Japoncaya geçmiş yazı karakterleridir. Bu karakterlerin Japonya'ya 5. yüzyılda geçtiği söylenir. Orijinal Çince okunuş ve anlamlarının yanında Japonların kendi oluşturdukları anlam ve okunuşlara sahip olmuşlardır.

Her kanci'nin en az iki okunuşu vardır. Karakterlerin Çince okunuşuna ON-Okunuşu (On-yomi), Japonca okunuşuna KUN-Okunuşu (Kun-yomi) denir. Japonya'da ortaya çıkmış Kanci'ler hariç hemen hemen her Kanci karakterin bir on okunuşu mevcuttur. On-Okunuşlar karakterin Çinceden geçtiği zamanın seslemini taşır bu nedenlede günümüzdeki Standart Mandarinden bu karakterlerin okunuşları farklıdır.

Japoncada Kanci, esasen adların, fiillerin ve sıfatların kökü olarak kullanılır.

On ve Kun okunuşların ne zaman yapılacağını kestirmek zordur. O nedenle her kelimenin okunuşunun ezberlenmesi gerekir.

Bunun yanında hatırlanması gereken nokta;

On okunuşlar genelde bir birleşim durumunda yani bir veya daha fazla kanci'nin birarada kullanıldığı kelimelerdedir. Kun okunuş ise kanci tek başına olduğunda ya da bir ad, fiil veya sıfat kökü olduğu zamanlarda kullanılır.

Çince okunuşlar Kanci sözlüklerinde katakana ile yazılır.


Kanci Anlamı On-okunuşu Kun-okunuşu
dağ サン やま
nehir セン かわ
çiçek はな

 Kanci
On-okunuşu Kun-okunuşu
音楽 - オンガク
(müzik)
- おと
(ses)
星座 - セイ
(takımyıldızı)
- ほし
(yıldız)
食欲 - ショクヨク
(iştah)
食べる - べる
(yemek)


FURiGANA (振り仮名)


Küçük kana ile okunuşu üstlerinde verilmiş kanci'leri görmek mümkündür. Kanci'nin nasıl okunduğunu göstermek için bu şekilde kullanılan kana, "FURiGANA" (振り仮名) olarak bilinir. Yatay yazımlarda karakterin üstüne ya da düşey yazımlarda sağ tarafa yazılır. Furigana ayrıca yomigana ya da rubi olarak da bilinir.



OKURiGANA (送り仮名)


Kelimelerdeki kanci kökünü izleyen kana eklere OKURiGANA (送り仮名) denir. Genellikle sıfat ya da fiillerin çekimlerinde kullanılır. Okurigana yön, olumlu ya da olumsuzluk durumlarını, nezaket gramerini ve bir çok diğer fonksiyonu belirtebilir.

Radikal (Kök) Kanci - 部首


Radikal farklı kanci karakterlerinde görülen bir yan elementdir. Her kanci’nin bir radikali vardır ya da kanci’nin kendisi bir radikal olabilir. Kanci karakterin orijini, anlamı, okunuşu gibi genel yapısı hakkında bilgi verir.
Pek çok kanci sözlük karakterleri radikallerine göre sıralar. 214 radikal mevcuttur.

Radikaller pozisyonlarına göre kabaca yedi guruba ayrılmaktadır: hen, tsukuri, kanmuri, ashi, tare, nyou ve kamae.

(へん)
Kancinin solunda yer alır. (köy)
radikal: 木
(つくり)

Kancinin sağında yer alır. (ebebeyn)
radikal: 見
(かむり)

Kancinin üstünde yer alır. (ot)
radikal: 艸
(あし)

Kancinin bacaklarıdır. (orijin)
(abi)
radikal: 儿
たれ

Kancinin sol ve üstünde yer alır. (plan)
radikal: 厂
にょう

Kanciyi sol ve alttan sarar. (yol)
radikal: 辷
かまえ

Karakteri üç ya da her yönden sarar. (sebep)
radikal: 囗

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder