17 Eylül 2010 Cuma

Soru Cümleleri ve Soru Zamirleri

ilgeci ile soru cümleleri yapma:

本か。
ほん
Kitap mı? 

それ は 猫 ですか。
それ は ねこ ですか
Bu bir kedi mi

あなた は 日本人 です
あなた は にほんじん です
Sen Japon musun?

しかった ですか。
たのしかった ですか
Eğlenceli miydi?

手紙 は 届きましたか。
てがみ とどきましたか
Mektubumu aldın mı?

おいしいですか?           Lezzetli mi?
はい、おいしいです。   Evet, lezzetli.

おもしろいですか?                              İlginç mi?
いや、おもしろくないです。    Hayır, ilginç değil.

映画 に 行きませんか。
えいが きませんか
Filme gidelim mi? (öneride bulunurken olumsuz cümle yapısı kurulur: “Filme gitmeyelim mi?”)

夕食 に 出かけませんか。
ゆうしょくかけませんか
Akşam yemeğine dışarı çıkalım mı?

のですか
 
くない のですか。
くろくない のですか
Siyah değil mi?

った のですか。
った のですか
Satın aldın mı?

に 電話した の ですか。
かれでんわした のですか
Ona telefon ettin mi?
 

(だれ) KİM

 

誰 ですか。

だれ ですか

O kim?  / Kim o? / Sen kimsin?

は 誰 ですか。

かれはだれですか

O adam kim?

誰 と 行くの。

だれくの 

Kiminle gideceksin?
 

(なに / なん) NE

 

なん ですか?
O nedir?

時 ですか?
なん ですか
Saat kaç?

を したい のですか。
なに を したい のですか
Ne yapmak istersin?

を 作ったの。
なに つくったの
Ne yaptın?

何 を 見てるの?
なにてるの
Neye bakıyorsun?

名前 は 何ですか。
なまえなんですか
Adı(nız) nedir?
 

いつ NE ZAMAN

 

いつですか?
Ne zaman?

いついきますか?
Ne zaman gideceksin?

学校 は いつ 終わる か?
がっこう は いつ 終わる か
Okul ne zaman bitiyor?

彼 に いつ 会いました か。
かれ に いつ いました か
Onunla ne zaman görüştün (buluştun)?
 

なぜ NEDEN / NİÇİN

 

Resmi olmayan durumlarda "どうして"kullanılabilir.

なぜ 日本 に 来たのです か。
なぜ にほん たのです か
Japonya’ya neden geldin?

なぜ 仕事 を やめたの か。
なぜ しごと を やめたの か 
İşinden neden çıktı?

どうして 机 の 下 に いるの。
どうして つくえ した に いるの
Neden sıranın altındasın?
 

 

どのように NASIL

 

" どうやって"resmi olmayan durumlarda kullanılabilir.

お支払い は どのように なさいますか。
しはらい は どのように なさいますか
Ödemeyi nasıl yapacaksınız?
 

どこ NEREDE

 

どこですか。
Nerede?

は どこ です か。
えき は どこ です か
İstasyon nerede?
 

どれ HANGİSİ

 

どれ が 君 の 本 です か。
どれ が きみ ほん です か
Hangisi senin kitabın?
 

 

Soru Zamiri + Soru İlgeci
Anlamı
誰か    (だれか)
Birisi / Kimse
何か    (なにか)
Bir şey
いつか
Bir zaman
どこか
Bir yer

 

誰か が おいしい クッキー を 全部 食べた。
だれか が おいしい クッキー を ぜんぶ たべ
Birisi tüm lezzetli kurabiyelerin hepsini yemiş

誰か 知りませんか
だれか りませんか 
Kimse (biri) bilmiyor mu?

犯人 を どこかで 見ましたか。
はんにん を どこかで ましたか
Suçluyu bir yerde gördün mü?

この 中から どれか を 選ぶ。
この なかから どれか を えら
Bunun içinden birini seçeceksin.


Soru Zamiri +
Anlamı
誰も    (だれも)
Hiç kimse / Herkes
何も        (なにも)
Hiçbir şey (sadece olumsuz)
いつも
Her zaman
どこも
Her yerde
どれか
Her/Hiç biri


この 質問 の 答え は、誰も 知らない。
この しつもん こたえは、だれも らない
Bu sorunun cevabını kimse bilmiyor

友達 は いつも 遅れる。
ともだち は いつも おくれる
Arkadaş her zaman geç kalır

ここにあるレストランはどれもおいしくない
Buradaki restoranların hiç biri lezzetli değildir.

今週末  は、どこにも 行かなかった。
こんしゅうまつ  は、どこにもかなかった
Bu hafta sonu hiçbir yere gitmedi(m)


Soru Zamiri + でも
Anlamı
誰でも
Herhangi biri
何でも     (なんでも)
Herhangi bir şey
いつでも
Herhangi bir zaman
どこでも
Herhangi bir yer
どれでも
Herhangi biri

この質問 の 答え は、誰でも 分かる。
このしつもん こたえ は、だれでも かる
Bu sorunun cevabını herkes bilir.

昼ご飯  は、どこでもいいです。
ひるごはん  は、どこでもいいです
Öğle yemeği için neresi olursa fark etmez.

あの人 は、本当 に 何でも 食べる。
あのひと は、ほんと なんでも たべ
O kişi gerçekten her ne olursa yer.

.

İlk Kanciler

漢字    Kanci



 Anlamı
Gün, Güneş,
günler için sayaç, Japonya
訓読みKun-Yomi
ひ、か
音読みOn-Yomi
ニチ
Radikal
()




Anlamı
Ay
訓読みKun-Yomi
つき
音読みOn-Yomi
ゲツ、ガツ
Radikal
(つき)

 


 
 Anlamı
Ağaç
訓読みKun-Yomi
き、こ
音読みOn-Yomi
ボク、モク
Radikal
()
 


 
Anlamı
Dağ
訓読みKun-Yomi
やま
音読みOn-Yomi
サン、ザン、セン
Radikal
(やま)

 




Anlamı
Nehir
訓読みKun-Yomi
かわ
音読みOn-Yomi
セン
Radikal
(まがりがわ)







Anlamı
Pirinç Tarlası
訓読みKun-Yomi
音読みOn-Yomi
デン
Radikal
()




 
Anlamı
Araba
訓読みKun-Yomi
くるま
音読みOn-Yomi
シャ
Radikal
(くるま)





Anlamı
Ağız
訓読みKun-Yomi
くち
音読みOn-Yomi
ク、コウ
Radikal
(くち)






Anlamı
Kişi / İnsan
訓読みKun-Yomi
ひと
音読みOn-Yomi
ジン、ニン
Radikal
(ひと)







Anlamı
Kapı
訓読みKun-Yomi
かど
音読みOn-Yomi
モン
Radikal
(もん)





.

İlgeçlere Giriş: は が を に へ で も と や の から

İLGEÇLERE Giriş

Hareketin yönünü, amacını ve kimin gerçekleştirdiğini belirtmek için sözcük sonuna eklenen (助詞 [じょし]) denilen ilgeçler vardır.

Japoncada genel olarak cümle dizilişi

[zaman] (ni) [konu] (wa) [özne] (ga) [nesne] (o) [dolaylı nesne ya da yön] (ni) [fiil].
olarak verilebilir.

Yukarıdaki cümle içerisinde bulunan , , , ve ilgeçlerden sadece bir kaçıdır.
Burada ilgeç olarak ifade edilen bu ekler niteledikleri sözcüklerden sonra gelirler yani değişmiş adları, sıfatları, fiilleri veya cümleleri takip ederler. Kimisinin kanci biçimi olsa da hiragana ile yazılırlar.


Odak İlgeci

Özne İlgeci

Nesne Belirtme İlgeci

Hedef Belirtme İlgeci

Yön Belirtme İlgeci

Ortam, Araç Belirtme İlgeci

De/Dahi

Ve (de, dahi, ile)

Veya

İyelik Eki
から
-den,-dan, -ten, -tan



Japonca cümlelerde özneden hemen sonra gelir ve cümlenin konusunu belirleyicidir.

この本 難しいです。
このほんむずかしいです。
Bu kitap zordur.

先生 です。
かれ せんせいです。
O öğretmendir.

んで いません。
わたし んで いません。
Ben okumuyorum.
Olumsuz bir cümlede mukayese, vurgu ya da seçim ifade eder.

(わたし) 行きますん。
(わたし きますん)

(Bana gelince) ben gitmiyorum. (Ben gitmiyorum ama başkası büyük bir ihtimalle gidiyordur)

ボールペン ありません。
Tükenmez kalem yok. (ama başka kalemler olabilir)
 

Özneden sonra gelerek özneyi vurgular.

Kullanıldığı yerler:

Bir şeyin bir yerde olduğunu ifade ederken

います。
(ひと います)
Biri var.

あります。
(ほん あります)
Kitap var.

Arzu, ihtiyaç, yetenek ya da seçenek bildirirken

英語 せます。
(わたし えいご はなせます)

Ben İngilizce konuşurum.

き。
(いぬ
Köpekleri severim.

Özne "sor" zamiri ise yerine kullanılır.

学生?                    (だれ がくせい)             Kim öğrenci?
Cenk 学生。             (Cenk がくせい)            Cenk öğrenci.

Kimin öğrenci olduğu tespit edilmeye çalışılıyor. Cenk'in öğrenci olduğunu söylemek için odak ilgeci kullanılarak da cevap verebilirdi. Bu durumda Cenk'in öğrenci olduğu ifade edilir ama öğrencinin Cenk olduğu vurgulanmazdı.
学生? - Kim öğrenci?
学生? - Öğrenci kim?

Birinci cümlede kimin öğrenci olduğu tespit edilmeye çalışılırken ikinci cümlede öğrenci ile ilgili sadece söz açılmaktadır. Birinci cümledeki [], [] ile değiştirilemez çünkü "kim" özne durumuna geçer ve soru "Kim öğrenci midir?"e dönüşür.

私は学生 - Ben öğrenciyim
私が学生 - Öğrenci benim

Birinci tümcenin odağı [ Ben] olduğu için tümce "Ben öğrenciyim" anlamını taşır. Ancak ikinci tümcede [] özne ilgeci, [ Ben], öğrencinin kim olduğunu vurgular.
 

, Nesne İlgeci olarak "o" olarak okunur.

ケーキ べました。
(わたし ケーキ べました)
Ben keki yedim.

スキー します。
Kayak yapar.

その本 みませんでした。
(そ のほんみませんでした)
 O kitabı okumadım.

新車 ()った。
(かれ しんしゃ った)
O yeni araba aldı.

が水 んで います。
(ねこみずんで います)
Kedi su içiyor
 


Yön (kesin olarak bir yere doğru), Yer, Zaman ve Dolaylı Nesne (Eylemin hedefi olan nesne) İlgeci

yer tarif etmek için kullanılır ve ayrıca zamandan bahsederken “-te” ya da bir hedef belirtildiğinde “-a” anlamlarında kullanılır.

                  ()             Saat 2'de

日本                 (にっぽんに)      Japonya'ya

友達                 (ともだちに)      Arkadaşa (rastlamak).

部屋                 (へや)              Odada (olmak)
 
三時 ます。
(さんじます)
 Saat 3’de çıkacağım

がソファ ている。
(ねこがソファ ている)
Kedi koltuğun üzerinde uyuyor

本をあなた あげます。
Sana kitap vereceğim

日本 行きました。
Japonya’ya gitti

明日 6時 きます。
(あす きます)
 Sabah altıda kalkarım

その小道 じます。
(そのこみち むら つうじます)
O yol köye götürür.

彼女 親切だ。
(かれ かのじょ しんせつだ)
Ona karşı nazik.

, ismi ya da - sıfatı zarf yapar.

ほんとうにおもしろいです。
Çok ilginç.

Bir eylemi işaret eder:

映画 かない?
(えいが かない) 
Benimle film izlemeye gider misin?
 

, Yön Belirtme İlgeci olarak "e" olarak okunur. “-e”, “-e doğru” anlamına gelir ve bir yerden başka bir yere hareketi tanımlayan eylemin hedefi olarak bir önce gelen adı belirler.

ilgeci yerine geçebilir.

お母 さん   く。
(おかあさん みせ く)
Annem markete gidiyor.

Bu gibi basit cümlelerde kullanılabilir fakat daha karmaşık cümlelerde hedefin hangi sözcük olduğunu belirlemek için daha çok kullanılması gerekir.

私は大坂 行きます。
(わたしおおさか  きます)
Osaka’ya gidiyorum.

彼は今空港 きました。
(かれいまくうこう きました)

Havaalanına şimdi vardım.

ilgeci hedefe bağlı kalırken ilgeci varış noktasını kesin olarak tespit etmez.
Yönü olmayan eylemlerle kullanılamaz. Doktor olmak 医者へなる ifadesi yanlış olup doğrusu 医者になる dur.

eylemler soyut kavramlara yönelebilirler. Örneğin gelecekle ilgili hedefler veya beklentiler eylemin yönü olarak belirlenebilir.

かう。 ( かう)    - Zafere gitmek.
 

Eylemin gerçekleştiği ortamı veya kullandığı aracı belirtir.  Durumuna göre "-da/de" veya "ile" ifade eder.

きます。
くるま きます。
Arabayla giderim

ペン きます。
(ペン きます)
Kalemle yazarım

5分 べました。
(ごふん べました)
5 dakikada yedim

、勉強します。
(うち べんきょうします)
Evde çalışırım

デパート を 買った。
(デパート くつった)
Mağazadan ayakkabı aldım

一週間 できます。
(いっしゅうか ん できます。
Bir haftada yapabilirim

この本 を 十ドル 買った。
(この本(ほん)を十(じゅう)ドル った)
Bu kitabı 10 dolara aldım.

風邪 学校 を 休んだ。
(かぜ がっこうやすんだ)
Soğuk alğınlığı yüzünden okula gidemedim.

(休む (やすむ) izinli olmak, dinlenmek, izin almak, olmamak)
 


Addan sonra gelerek "de/da dahi", "her ikisi", "ayrıca" ya da "hatta" anlamları verir.

私は、すし 、てんぷらも、好()きです。
わたいは、すし 、てんぷら も、きです。
Suşi ve tempura’nın ikisini de severim.

行く。
わたい
Ben de gidiyorum.

みます。
ねこ みます
Kedi de içiyor.
 

Genel olarak “Ve”, “ile” anlamında birden fazla kelimeyi bağlar. “Ve” anlamında kullanıldığında her isim arkasında kullanılır.

雑誌 が ある。
ほん ざっし が ある
Kitap ve dergi var.

りんご みかん 葡萄 を ください。
りんご みかん ぶどう を ください

Elma, portakal ve üzüm lütfen

これ それ が 緑 です。
こ れ それ が みどり です
 Bu ve o yeşildir.

友達 映画  いきました。
ともだち えいが いきました 
Arkadaşımla filme gittim.

しました。
かれ はなしました 
Onunla konuştum.
 

“ve benzeri” anlamında kelimeleri birbirine bağlar.

ペン が あります。
ほん ペン が あります
Kitap, kalem filan var. (başka şeylerin arasında)

  サラダ    鳥肉 が 必要だ。
たまご サラダ とりにく ひつよう
Yumurta, salata, tavuk falan gerek.
 

ilgecinin görevlerinden birisi iyelik eki işlevidir.

私の本
Benim kitabım

日本   
にほん うた
Japonca şarkılar

テーブル うえ
Masanın üzeri

来週 日曜日
らいしゅう にちようび 
Gelecek Pazar (gelecek haftanın pazarı)

   
わたい ちち くるま
(Benim) Babamın arabası

Öndeki ada takip eden adı tanımlatır.

   
みどり ほん
Yeşil kitap

東京 建物 
とうきょう たてもの
Tokyo’daki binalar / Tokyo’nun binaları

Fiilleri ya da zarfları ada dönüştürür.

いい。
いい 
Okumak iyidir.
 
から

から yer ya da zaman takip eder ve –den, beri anlamını verir.

から いていきます。
うち から あるいて いきます
 Evden yürüyerek giderim.

時間 から を 読んでいます。
じかん から ほん んでいま す
İki saatten beri kitap okuyorum.

は、 去年 から アンカラ に んでいます。
あに は、 きょねん から アンカラ に んでいます
Abim geçen yıldan beri Ankara’da yaşıyor.

東京 から くる。 
とうきょう から くる。
Tokyo’dan geliyor.

まで から 、学校  まで、歩いて いきます。
まで うち から がっこう まである いて いきます。
Evden okula yürüyerek giderim.

2時 から 、4時 まで 、本 を 読みました。
にじ  から まで ほん を よみました
Saat ikiden dörde kadar kitap okudum.

.