7 Ağustos 2014 Perşembe

Gereklilik Kipi- Olumlu ~だめ ~いけない ~ならない



Olumsuz ifade sonuna いける ve なる eylemlerinin olumsuz çekimleri ve だめ  getirilerek gereklilik ifade edilir. İki olumsuz çekim yanyana geldiğinde "yapmalı/etmeli" olumlu anlamı ortaya çıkmaktadır.

Eylemin teli biçiminin olumsuzu  +  + だめいけない/ならな

Eylemin olumsuzu  +   + だめいけない/ならな

Eylemin olumsuzu  + + だめいけない/ならな

İlk iki ifade daha doğaldı ve daha yaygındır. İkinci yapı ise diğerlerine göre daha resmidir.


Eylemin teli biçiminin olumsuzu  +   + だめいけない/ならな

毎日(まいに)学校(がっこ)()かなくてなりません.
Hergün okula gitmeliyiz/gitmelisin

(こた)えはインクで書()かなくてならない
Cevaplar mürekkeple yazmalısın.

もうベッドにつかなくてなりません
Artık yatmalısın (artık yatsan iyi olacak).

バスに乗()るには切符(きっ)を買()なくてらない
Otobüse binmek için bilet almalısın.

()のバス停()で乗()り換()えなくてなりません
Bir sonraki durakta otobüs değiştirmen gerek.

食事(しょく)()にはいつも手()を洗()わなくてなりません
Yemekten önce her zaman ellerini yıkamalısın.

宿題(しゅくだ)しなくていけなかった
Ödevi yapmalıydı(m/n)

()を磨(みが)かなくていけない
Dişlerimi fırçalamalıyım.

私は六()()までにその仕事(しご)を終()えなくていけないと彼()は私に言()った
Saat 6’ya kadar önce işi bitirmem gerektiğini söyledi.



Eylemin olumsuzu  + + だめいけない/ならな

毎日学校行かないだめです。
Bir gün bile okula gitmemek sakıncalıdır. (Okulu ekme sakın.)

レポートを書()かない
Raporu yazman gerekiyor.

宿題しないいけない
Ev ödevini yapmamazlık etmemeli.

()の手伝(てつだ)いをしないいけなかったの。
Ev işlerine yardım etmem gerekliydi.

この手紙(てが)はすぐに出()さないいけない
Bu mektunun hemen gönderilmesi gerekiyor.

Eylemin olumsuzu  +  + だめいけない/ならな

毎日学校行かなけらいけません.
Okula hergün gitmezsek olmaz. (Hergün gitmeli.)

入院(にゅうい)しなけれいけませんか
Hastaneye yatmam gerekiyor mu?

(しず)かにしていなけれいけません
Sessiz olman gerek.
本当(ほん)にタバコをやめなけれいけないよ
Sigarayı gerçekten bırakmalısın.

漢字(かん)で書()かなけれいけません
Kanci ile yazmalısın.

宿題しなけれだめだった。
Ödevi yapmasaydım sakınca doğardı.

インクで書()かなけれだめですか。
Mürekkeple yazmak zorunda mıyım?

私は日本語(にほん)を勉強(べんきょ)しなけれならない
Japonca çalışmalıyım.  

私は今週(こんしゅ)、期末試験(きまつしけ)を受()けなけれならない
Bu hafta final sınavına girmem gerekiyor.  

私は朝食(ちょうしょ)を食()べなけれならない
I have to eat breakfast.  

私は10()ごろに出発(しゅっぱ)しなけれならない
Saat 10 gibi yola çıkmam gerek  

あなたは、彼()のように努力(どりょ)しなけれならない
Onun gibi çaba sarfetmen gerekir.  

(いそ)いで帰()らなけれならない
I should hurry to go back home.  

私はここにいなけれならない
Burada olmalıyım.  

私は銀行(ぎんこ)に行かなけれならない
Bankaya gitmem gerek.  

私たちはこの仕事(しご)を今日中(きょうじゅ)に終()わらせなけれならない
Bu işi bugün sonuna kadar bitimeliyiz..  

あなたは家族(かぞ)のために働(はた)かなけれならない
Ailen için çalışmalısın.  

今日(きょう)はもう帰()らなけれならない
Bugün artık eve gitmeliyim.  

9()までに図書館(としょか)に本()を返()さなけれならない
Saat dokuza kadar bu kitapları kütüphaneye geri götürmem gerek.  

私は今日(きょう)病院(びょういん)に行かなけれならない
Bugün hastaneye gitmem gerek.  

5時()までに来()なけれならない
Saat 5’te burada olmalısın.

4 Ağustos 2014 Pazartesi

Gereklilik Kipi- Olumsuz (-mamalı, -memeli)



いけない

ならない

だめ

だめ sözcüğünün anlamı ‘sakın’ olup pek çok farklı kullanımı vardır. いけない  ile  ならない de sakın, yapma, etme anlamlarına gelir. Çekimleri ili sıfatlarınki gibi yapılır.

だめ rahat tavır benimsenen durumlarda söylenir.  いけない ve ならない sözcükleri biraz daha resmi hava taşır.  ならない herkesin uyması gerektiği yasak ve kuralların anlatımında kullanılır.

Fiil (~biçimi) + + いけない / ならない / だめ

İli Sıfat () + くて +   + いけない / ならない / だめ

Nalı Sıfat +  /であって +  + いけない / だめ

Nalı Sıfat +  /であって +  + ならない


()らない人()と話(はな)てはいけません。
Yabancılarla konuşma (bilmediğin kişilerle).

()()なりませんでした。
Erken yatmama izin verilmedi.

ここ()っていけません
Buraya girmemelisiniz.

それ()だめ
Onu yeme sakın!

()くまで電話(でん)はならない
Akşamları geç saate kadar telefon etmemelisin.

ここでたばこを吸()うってはいけません。禁煙(きんえん)ですから。 
Burada sigara içememelisiniz. Sigara İçme Yasağı olduğundan.

ドアを開()けっ放()しにしてはいけません。
Kapıyı açık bırakmamalısın

廊下(ろうか)を走(はし)てはいけないよ。
Koridorda koşmamalısın

(かぜ)(がつよ)てはだめです。
Eğer rüzgar güçlü olursa bu hiç iyi olmayacak.

Fiil biçiminde sıfatlar:

 

(こわ)がってはいけないよ。

Korkmamalıyız.

(しけん)が簡(かんたん)ではだめだ。
Sınav kolay olmamalı.

Sıfat
Fiil biçimi
()ずかし (utangaç)
()ずかし
()  (sıcak)
()
()  (acı verici)
()
() (korkunç)
()
() (üzgün)
()


 

いけない  -  ならない   -   だめ farklar:

ならない, cümle kurmakta tek başına kullanılamaz. Bir fiil, ad ya da sıfata bağlanmalıdır.

Dilbilgisel olarak
いけないよ !
だめ !
いけないわよ !
だめだよ !
“yapma!”, “hayır!”, “doğru değil!” gibi anlamlara gelen cümleler doğrudur. Ancak “ならないよ!” tek başına bir bilgi vermeden kullanılamaz.

ならないよ!”  daha çok yazımda ve genel, objektif yada herkes tarafından kabul edilmiş genel bir kural, kanun için kullanılır.  だめ hemen hemen konuşma dilinde kullanılır.

Geçmiş zamanda kullnım durumunda いけない   -   ならない  ya da   だめ geçmiş zaman çekimi yapılır.

Doğal
Nazik
いけなかった
いけませんでした
ならなかった
なりませんでした
だめだった
だめでした

Konuşma dilinde

 (-ては)  ifadesi (ちゃ()) ya da (っちゃ())
 (では) ifadesi  (じゃ()) dönüştüğü görülebilir.

()をついちゃだめだよ。
をついちゃだめですよ。
うそをついちゃだめだよ。
Yalan söylememelisin.